Blog Fakturowni

Witamy Cię na blogu Fakturowni! Sprawdź polecane artykuły lub znajdź temat, który Cię interesuje.

Należności umorzone i należności przedawnione – czym są i jak je rozliczać?


Zaktualizowano:

Data publikacji:

Fakturownia


Spis treści:

Kiedy przedawniają się należności? Czym są należności umorzone?

Na te pytania trudno odpowiedzieć wyczerpująco w dwóch zdaniach. Przygotowaliśmy słownik pojęć pokrewnych oraz ich zestawienie, które pomogą Ci je rozróżnić.

W artykule znajdziesz rozwinięcia definicji:

  • Należność przedawniona
  • Należność przeterminowana
  • Należność nieściągalna
  • Należność umorzona
  • Wierzytelność

Należność i wierzytelność – czy to to samo?

Wierzytelnością jest uprawnienie wierzyciela do żądania spełnienia danego świadczenia przez dłużnika - w obrocie gospodarczym mogą być to wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych z różnych tytułów, np. wypłaconych zaliczek, sprzedaży produktów, wykonanych robót i usług, rozliczeń z budżetem, pracownikami.

Należność natomiast jest uprawnieniem osoby fizycznej lub prawnej do otrzymania w określonym terminie wyżej określonego świadczenia rzeczowego lub pieniężnego od innej osoby fizycznej lub prawnej.

Należność przedawniona i przeterminowana – czy to to samo?

Należnością przeterminowaną zwyczajowo określa się należność, której termin płatności już upłynął.

Przeczytaj, jak usprawnić kontrolę płatności w Twojej firmie

Natomiast o przedawnieniu mówimy wówczas, gdy upłynął pewien określony w ustawie termin, po którym dłużnik odmawia spełnienia roszczenia wierzyciela.

Należność przedawniona i nieściągalna – czy to to samo?

Pojęcia należność przedawniona i należność nieściągalna nie są tożsame. Należnościami nieściągalnymi są wierzytelności, których egzekwowanie okazuje się niemożliwe. Może tak być w przypadku:

  • zgonu lub zaginięcia dłużnika,
  • niewypłacalności dłużnika,
  • dochodzenia wierzytelności drogą sądową,
  • kwestionowania przez dłużnika kwoty należności.
 
 

Jednocześnie wierzyciel powinien dysponować dokumentami jednoznacznie dowodzącymi którejś z wyżej wymienionych sytuacji. Może to być zarówno akt zgonu dłużnika jak i protokół nieściągalności wydany przez komornika.

Natomiast przedawnienie należności następuje w przypadku upływu czasu dochodzenia wierzytelności na drodze powództwa cywilnego. Ogólny termin, po którym roszczenia ulegają przedawnieniu to okres 10 lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek uregulowania należności. Ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, okres przedawnienia niektórych należności został skrócony:

  • 3 lata w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
  • 3 lata w przypadku roszczeń o świadczenia okresowe
  • 3 lata w przypadku należności z tytułu weksli

Uwaga! Obowiązuje on jedynie wystawcę weksla własnego, gdyż dla posiadacza weksla ustawodawca określił roczny termin przedawnienia.

  • 2 lata w przypadku roszczeń z tytułu umowy o dzieło, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, lub w którym oddanie działa powinno nastąpić
  • 2 lata dla przedsiębiorcy z tytułu powstałej sprzedaży, a więc z tytułu nieuregulowanej płatności za fakturę
  • 2 lata z tytułu odsetek za nieterminowe rozliczenie faktury
  • 1 rok z tytułu umowy przewozu osób czy mienia oraz z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej
  • 1 rok w przypadku roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawę uszkodzonego mienia
  • 1 rok w przypadku roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów za użytkowane rzeczy (kaucja)

Umorzenie wierzytelności i należności

Umorzenie należności oznacza zwolnienie dłużnika z długu w związku z innymi przyczynami aniżeli zapłata, przedawnienie lub nieściągalność. Zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie wygasa wówczas, gdy wierzyciel zwalnia z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Likwidacja przepisów o zatorach płatniczych - uzupełnij swoją wiedzę

Aby skutecznie umorzyć wierzytelność, konieczne jest:

  • ze strony wierzyciela - oświadczenie woli o zwolnieniu dłużnika z długu,  
  • ze strony dłużnika - oświadczenie woli, że zwolnienie to przyjmuje

Dla celów podatkowych warto uzyskać zgodę dłużnika w formie pisemnej. Brak takiego oświadczenia uniemożliwia zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów umorzonej wierzytelności.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani podatkowej i jako taka nie powinien być traktowany, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje poglądy przedstawione przez Autora dla własnych potrzeb jedynie na własną odpowiedzialność. 

Zobacz więcej wpisów
  • Obowiązki przedsiębiorcy w ciągu roku – kalendarium terminów podatkowych i ZUS
    Fakturownia - aktualności

    Obowiązki przedsiębiorcy w ciągu roku – kalendarium terminów podatkowych i ZUS

    W skrócie: Terminy podatkowe to głównie dwie daty w miesiącu: 20. dzień (składki ZUS oraz zaliczka na PIT, CIT lub ryczałt) i 25. dzień (VAT razem z plikiem JPK_V7). Na to nakładają się terminy roczne: PIT-11, PIT-4R i PIT-8AR do 31 stycznia, CIT-8 do 31 marca, zeznanie roczne PIT do 30 kwietnia oraz roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20 maja. To ważne, żeby dbać o płynność finansową i uniknąć odsetek za zwłokę.


    2026-07-21

    Fakturownia

  • Jaką formę opodatkowania wybrać – skala, liniowy czy ryczałt?
    Fakturownia - aktualności

    Jaką formę opodatkowania wybrać – skala, liniowy czy ryczałt?

    W skrócie: przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność ma do wyboru trzy formy opodatkowania: skalę podatkową (12% i 32%), podatek liniowy (19%) oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (stawki od 2% do 17%). Skala zwykle sprawdza się przy niższych dochodach i korzystaniu z ulg, podatek liniowy – przy dochodach przekraczających próg opłacalności skali, a ryczałt – gdy koszty firmowe są niewielkie, a stawka właściwa dla branży niska. Formę wskazuje się we wniosku CEIDG-1, a jej zmianę na dany rok podatkowy zgłasza się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu.


    2026-07-14

    Fakturownia

  • Jak sprawdzić wiarygodność kontrahenta przed podpisaniem umowy
    Fakturownia - aktualności

    Jak sprawdzić wiarygodność kontrahenta przed podpisaniem umowy

    W skrócie: wiarygodność kontrahenta sprawdzisz w większości bezpłatnie i w kilkanaście minut. Podstawowy zestaw źródeł to CEIDG albo KRS (czy firma istnieje i kto może podpisać umowę), wykaz podatników VAT (status VAT i numer rachunku), Krajowy Rejestr Zadłużonych (upadłość i restrukturyzacja) oraz sprawozdania finansowe w eKRS. Płatne raporty biur informacji gospodarczej i wywiadowni uzupełniają obraz zadłużenia. Wyniki weryfikacji warto zarchiwizować, bo stanowią dowód dochowania należytej staranności.


    2026-07-07

    Fakturownia

  • 10 najważniejszych zmian w Fakturowni z 2025 roku
    Fakturownia – komunikaty

    10 najważniejszych zmian w Fakturowni z 2025 roku

    Rok 2025 był dla nas czasem intensywnego rozwoju i przygotowań do nadchodzących zmian w fakturowaniu. Skupiliśmy się zarówno na dostosowaniu systemu do KSeF, jak i na realnych usprawnieniach codziennej pracy przedsiębiorców oraz biur rachunkowych.

    W tym artykule znajdziesz 10 najważniejszych nowości i zmian, które wprowadziliśmy w Fakturowni w 2025 roku.


    2026-01-16

    Paulina Grzęda

  • Aktualizacje systemu: nowa strona z podsumowaniami zmian w Fakturowni
    Fakturownia – komunikaty

    Aktualizacje systemu: nowa strona z podsumowaniami zmian w Fakturowni

    Dbamy o to, aby nasz system był dla Was prosty, intuicyjny i wygodny. Podobna myśl przyświecała nam, kiedy przygotowywaliśmy dla Was stronę Aktualizacje systemu, która pozwoli Wam wygodniej zapoznawać się ze zmianami wprowadzanymi w Fakturowni.


    2025-04-10

    Paulina Grzęda

  • Nowości i optymalizacje: luty 2025
    Fakturownia – komunikaty

    Nowości i optymalizacje: luty 2025

    Rozwijając Fakturownię, stawiamy sobie za cel przede wszystkim jej praktyczny charakter. Po ostatnim miesiącu znajdziecie więc w naszym systemie nową funkcję, której brakowało Wam do tej pory oraz usprawnienia kilku innych, z których chętnie korzystacie w codziennej pracy. Oprócz tego informujemy o czasowym wyłączeniu jednej opcji. Zapraszamy do zapoznania się z podsumowaniem najważniejszych zmian systemowych wprowadzonych w lutym!

     


    2025-03-10

    Paulina Grzęda

Należności umorzone i należności przedawnione – czym są i jak je rozliczać?


Zaktualizowano:

Data publikacji:

Fakturownia


Spis treści:

Kiedy przedawniają się należności? Czym są należności umorzone?

Na te pytania trudno odpowiedzieć wyczerpująco w dwóch zdaniach. Przygotowaliśmy słownik pojęć pokrewnych oraz ich zestawienie, które pomogą Ci je rozróżnić.

W artykule znajdziesz rozwinięcia definicji:

  • Należność przedawniona
  • Należność przeterminowana
  • Należność nieściągalna
  • Należność umorzona
  • Wierzytelność

Należność i wierzytelność – czy to to samo?

Wierzytelnością jest uprawnienie wierzyciela do żądania spełnienia danego świadczenia przez dłużnika - w obrocie gospodarczym mogą być to wszelkie przewidywane przychody środków pieniężnych z różnych tytułów, np. wypłaconych zaliczek, sprzedaży produktów, wykonanych robót i usług, rozliczeń z budżetem, pracownikami.

Należność natomiast jest uprawnieniem osoby fizycznej lub prawnej do otrzymania w określonym terminie wyżej określonego świadczenia rzeczowego lub pieniężnego od innej osoby fizycznej lub prawnej.

Należność przedawniona i przeterminowana – czy to to samo?

Należnością przeterminowaną zwyczajowo określa się należność, której termin płatności już upłynął.

Przeczytaj, jak usprawnić kontrolę płatności w Twojej firmie

Natomiast o przedawnieniu mówimy wówczas, gdy upłynął pewien określony w ustawie termin, po którym dłużnik odmawia spełnienia roszczenia wierzyciela.

Należność przedawniona i nieściągalna – czy to to samo?

Pojęcia należność przedawniona i należność nieściągalna nie są tożsame. Należnościami nieściągalnymi są wierzytelności, których egzekwowanie okazuje się niemożliwe. Może tak być w przypadku:

  • zgonu lub zaginięcia dłużnika,
  • niewypłacalności dłużnika,
  • dochodzenia wierzytelności drogą sądową,
  • kwestionowania przez dłużnika kwoty należności.
 
 

Jednocześnie wierzyciel powinien dysponować dokumentami jednoznacznie dowodzącymi którejś z wyżej wymienionych sytuacji. Może to być zarówno akt zgonu dłużnika jak i protokół nieściągalności wydany przez komornika.

Natomiast przedawnienie należności następuje w przypadku upływu czasu dochodzenia wierzytelności na drodze powództwa cywilnego. Ogólny termin, po którym roszczenia ulegają przedawnieniu to okres 10 lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek uregulowania należności. Ze względu na różne rodzaje zobowiązań finansowych, okres przedawnienia niektórych należności został skrócony:

  • 3 lata w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
  • 3 lata w przypadku roszczeń o świadczenia okresowe
  • 3 lata w przypadku należności z tytułu weksli

Uwaga! Obowiązuje on jedynie wystawcę weksla własnego, gdyż dla posiadacza weksla ustawodawca określił roczny termin przedawnienia.

  • 2 lata w przypadku roszczeń z tytułu umowy o dzieło, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, lub w którym oddanie działa powinno nastąpić
  • 2 lata dla przedsiębiorcy z tytułu powstałej sprzedaży, a więc z tytułu nieuregulowanej płatności za fakturę
  • 2 lata z tytułu odsetek za nieterminowe rozliczenie faktury
  • 1 rok z tytułu umowy przewozu osób czy mienia oraz z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej
  • 1 rok w przypadku roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawę uszkodzonego mienia
  • 1 rok w przypadku roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów za użytkowane rzeczy (kaucja)

Umorzenie wierzytelności i należności

Umorzenie należności oznacza zwolnienie dłużnika z długu w związku z innymi przyczynami aniżeli zapłata, przedawnienie lub nieściągalność. Zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie wygasa wówczas, gdy wierzyciel zwalnia z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Likwidacja przepisów o zatorach płatniczych - uzupełnij swoją wiedzę

Aby skutecznie umorzyć wierzytelność, konieczne jest:

  • ze strony wierzyciela - oświadczenie woli o zwolnieniu dłużnika z długu,  
  • ze strony dłużnika - oświadczenie woli, że zwolnienie to przyjmuje

Dla celów podatkowych warto uzyskać zgodę dłużnika w formie pisemnej. Brak takiego oświadczenia uniemożliwia zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów umorzonej wierzytelności.

 

Niniejszy artykuł nie stanowi porady prawnej ani podatkowej i jako taka nie powinien być traktowany, a przedstawione treści mogą ulec przedawnieniu. Czytelnik wykorzystuje poglądy przedstawione przez Autora dla własnych potrzeb jedynie na własną odpowiedzialność. 

Zobacz więcej wpisów

Wypróbuj Fakturownię za darmo

Testuj wszystkie funkcje przez 30 dni bez opłat

Zarejestruj się!
  • Fakturownia MCP w praktyce: 4 sposoby na wykorzystanie asystenta AI w codziennej pracy
    Fakturownia - porady

    Fakturownia MCP w praktyce: 4 sposoby na wykorzystanie asystenta AI w codziennej pracy

    Fakturownia MCP to bezpłatne połączenie, dzięki któremu asystent AI – na przykład Claude czy Codex – czyta dane z Twojego konta Fakturowni i odpowiada na pytania o faktury, klientów oraz rozliczenia zwykłym językiem. Zamiast logować się do panelu i ręcznie szukać dokumentu, zadajesz pytanie tak, jakbyś pytał współpracownika, a odpowiedź masz w kilka sekund.


    2026-08-26

    Paulina Grzęda

  • Dofinansowanie na cyfryzację – jak je uzyskać?
    Fakturownia - porady

    Dofinansowanie na cyfryzację – jak je uzyskać?

    Cyfryzacja przestała być opcją – stała się niezbędnym elementem rozwoju firm. Automatyzacja procesów, cyfrowa obsługa klientów, praca w chmurze, zwiększone bezpieczeństwo danych czy wykorzystanie sztucznej inteligencji to rozwiązania, które pozwalają usprawniać działalność, redukować koszty i budować przewagę konkurencyjną. Dobra wiadomość? Dofinansowanie na cyfryzację tego typu jest dostępne zarówno poprzez dotacje, pożyczki, jak i granty dla firm w całej Polsce. Poniżej znajdziesz najważniejsze z nich.


    2025-11-14

    Fakturownia

  • Umowa afiliacyjna – jak powinna wyglądać i co zawierać?
    Fakturownia - porady

    Umowa afiliacyjna – jak powinna wyglądać i co zawierać?

    W marketingu afiliacyjnym liczą się nie tylko efekty, ale także przejrzyste zasady współpracy. Nawet jeśli współpraca opiera się na zaufaniu, a partner i reklamodawca świetnie się znają, dobra umowa afiliacyjna jest fundamentem bezpieczeństwa i jasnych relacji. To ona chroni obie strony, określa zakres działań, sposób rozliczeń oraz zasady zakończenia współpracy. 


    2025-11-10

    Fakturownia

  • Jak zaoszczędzić pieniądze w małej firmie?
    Prowadzenie firmy

    Jak zaoszczędzić pieniądze w małej firmie?

    Małe firmy często muszą działać w warunkach ograniczonego budżetu, gdzie każdy wydatek ma kluczowe znaczenie. Efektywne zarządzanie finansami pozwala nie tylko przetrwać trudne okresy, ale także budować fundamenty pod rozwój i zwiększać konkurencyjność na rynku. Poniżej przedstawiamy praktyczne, sprawdzone sposoby na optymalizację wydatków, które pomogą Twojej firmie działać efektywniej i generować oszczędności.


    2025-06-30

    Blog

  • Urlop dla samozatrudnionych – jak działa i na czym polega?
    Prowadzenie firmy

    Urlop dla samozatrudnionych – jak działa i na czym polega?

    Wielu przedsiębiorców rozważa możliwość skorzystania z urlopu, jednak samozatrudnieni nie mają prawa do urlopu wypoczynkowego w rozumieniu Kodeksu pracy. Samozatrudnienie, czyli prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), nie jest bowiem stosunkiem pracy, co skutkuje brakiem ustawowego prawa do urlopu wypoczynkowego oraz innych urlopów pracowniczych. Przedsiębiorcy mogą jednak organizować swój czas wolny, choć odbywa się to na innych zasadach niż w przypadku etatowców.

     


    2025-06-20

    Blog

  • Koszty w firmie – jak nimi operować i jak mogą działać w praktyce?
    Prowadzenie firmy

    Koszty w firmie – jak nimi operować i jak mogą działać w praktyce?

    Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się nie tylko z pozyskiwaniem przychodów, ale również z koniecznością ponoszenia kosztów. Dla wielu przedsiębiorców, szczególnie prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, umiejętne zarządzanie kosztami to kluczowy element skutecznej optymalizacji podatkowej. W niniejszym artykule przedstawiamy, czym są koszty uzyskania przychodu, co można do nich zaliczyć i w jakich sytuacjach ich generowanie jest rzeczywiście opłacalne.


    2025-06-16

    Blog