Czym są ulgi i odliczenia podatkowe?
Ulgi i odliczenia podatkowe to przewidziane w ustawie mechanizmy, które zmniejszają albo podstawę opodatkowania, albo sam podatek. W praktyce spotyka się dwie konstrukcje. Pierwsza to odliczenie od dochodu lub przychodu – obniża kwotę, od której liczysz podatek. Druga to odliczenie od podatku – zmniejsza bezpośrednio kwotę do zapłaty (np. ulga na dzieci).
Dlaczego przedsiębiorcy nie korzystają z przysługujących im ulg?
Powodem jest zwykle brak wiedzy lub przekonanie, że dana preferencja „mnie nie dotyczy”. Urząd skarbowy nie ma obowiązku przypominać podatnikowi o niewykorzystanym odliczeniu. Usługa Twój e-PIT przygotowuje jedynie częściowe zeznania PIT-36, PIT-36L i PIT-28 – przedsiębiorca musi więc samodzielnie wykazać ulgę w zeznaniu.
Druga przyczyna to niedopilnowanie dokumentów. Prawie każda ulga wymaga posiadania dowodów, takich jak faktury, umowy czy zaświadczenia, bez których urząd zakwestionuje odliczenie. Dlatego warto zadbać o uporządkowaną ewidencję przychodów i kosztów, np. w programie do fakturowania.
Na czym polega ulga na złe długi?
Ulga na złe długi pozwala przedsiębiorcy zmniejszyć podstawę opodatkowania o wartość wierzytelności, której jego kontrahent nie uregulował. Warunek: musi upłynąć 90 dni od terminu płatności wskazanego na fakturze lub w umowie, a należność nie może zostać zapłacona ani zbyta do dnia złożenia zeznania. Podstawą są art. 26i ustawy o PIT i art. 18f ustawy o CIT.
Dłużnik nie może być w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego ani likwidacji, a od końca roku wystawienia faktury nie mogą minąć 2 lata. Dla dłużnika zwiększenie podstawy opodatkowania jest obowiązkiem, nie prawem. Gdy kontrahent w końcu zapłaci, przedsiębiorca-wierzyciel musi dokonać korekty powrotnej.
Komu przysługuje ulga na terminal płatniczy?
Ulga na terminal płatniczy przysługuje przedsiębiorcom rozliczającym się według skali podatkowej, podatkiem liniowym lub ryczałtem. Odliczasz wydatki na nabycie terminala oraz na obsługę transakcji: opłaty interchange, akceptanta, systemowe i czynsz najmu urządzenia. Limity wynoszą:
- 2500 zł rocznie – dla podatników zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej,
- 1000 zł rocznie – dla pozostałych podatników,
- 200% wydatków, maksymalnie 2000 zł – dla tzw. podatnika bezgotówkowego.
Co do zasady odliczenie obejmuje rok rozpoczęcia przyjmowania płatności terminalem i rok następny. Najważniejszy szczegół, o którym mało kto pamięta: tę samą kwotę możesz mieć jednocześnie w kosztach uzyskania przychodów i odliczyć w ramach ulgi.
Ile można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej?
Limit ulgi termomodernizacyjnej to 53 000 zł na podatnika, a w przypadku małżonków będących współwłaścicielami domu to łącznie 106 000 zł. Ulga przysługuje właścicielom i współwłaścicielom budynków mieszkalnych jednorodzinnych, także w zabudowie szeregowej i bliźniaczej, rozliczającym się według skali, liniowo lub ryczałtem.
W ramach ulgi można odliczyć m.in. instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła czy kolektory słoneczne. Odliczenie dotyczy też inwestycji w docieplenie budynku, wymianę okien, drzwi zewnętrznych czy bram garażowych.
Przedsięwzięcie trzeba zakończyć w ciągu 3 lat, licząc od końca roku pierwszego wydatku, a niewykorzystaną kwotę w danym roku można przenosić na kolejne lata przez maksymalnie 6 lat. Od 1 stycznia 2025 r. z katalogu wydatków wykreślono kotły gazowe i olejowe oraz zbiorniki na gaz i olej, dodano natomiast magazyny energii, magazyny ciepła systemy zarządzania energią.
Jak rozliczyć ulgę na krwiodawstwo?
Ulga na krwiodawstwo to darowizna, którą odliczasz od dochodu lub przychodu w wysokości 130 zł za każdy oddany litr krwi lub jej składników. Podstawą jest zaświadczenie z jednostki publicznej służby krwi, a kwotę wpisujesz w załączniku PIT/O.
Obowiązuje limit: łączna wartość darowizn nie może przekroczyć 6% dochodu (lub przychodu przy ryczałcie), przy czym do limitu wliczają się także inne darowizny np. dla organizacji pożytku publicznego lub na cele kultu religijnego.
Kiedy ulga mieszkaniowa chroni przed 19% podatkiem?
Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku nabycia lub wybudowania, oznacza 19% podatku od dochodu. Ulga mieszkaniowa pozwala go uniknąć, jeśli przychód ze sprzedaży przeznaczysz na własne cele mieszkaniowe w ciągu 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym doszło do sprzedaży.
Za własne cele mieszkaniowe uznaje się m.in. zakup mieszkania, domu lub działki budowlanej, budowę i remont, a także spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przed dniem sprzedaży. Zwolnienie jest proporcjonalne: pełne dopiero wtedy, gdy wydasz cały przychód. Ulga dotyczy sprzedaży poza działalnością gospodarczą.
Jakie ulgi podatkowe warto sprawdzić dodatkowo?
Poza wymienionymi preferencjami przedsiębiorcy najczęściej pomijają:
- ulgę B+R – odliczenie kosztów kwalifikowanych działalności badawczo-rozwojowej,
- IP Box – 5% stawkę dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej,
- ulgę na ekspansję – wydatki na zdobycie nowych rynków dla własnych produktów,
- IKZE – wpłaty odliczane od dochodu, dostępne także przy podatku liniowym.
Odpowiedź na pytanie, jakie ulgi podatkowe faktycznie przysługują w konkretnej firmie, zależy od formy opodatkowania – to ona głównie decyduje, które odliczenia znajdziesz w Twoim zeznaniu.
Najczęstsze pytania
Czy ulgi i zwolnienia podatkowe można rozliczyć wstecz? Tak. Jeśli w poprzednich latach nie wykazałeś przysługującego odliczenia, złóż korektę zeznania. Prawo do zwrotu nadpłaty przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.
Czy ulgi i odliczenia przysługują przy podatku liniowym? Część z nich tak – m.in. ulga termomodernizacyjna, ulga na złe długi, ulga na terminal i wpłaty na IKZE. Przedsiębiorcy rozliczający się podatkiem liniowym (19%) mają prawo do korzystania z ulg podatkowych, jednak ich katalog jest znacznie skromniejszy niż w przypadku skali podatkowej (zasad ogólnych).
Czy limity ulg przechodzą na kolejny rok? Co do zasady nie. Wyjątkiem są np. ulga termomodernizacyjna (6 lat) czy ulga na terminal płatniczy (6 lat), gdy odliczenie nie znajduje pokrycia w dochodzie.
Zobacz więcej wpisów