Promesa zatrudnienia – czym jest i jak ją napisać


Data publikacji:

Fakturownia


Spis treści:

W skrócie:

  • Promesa zatrudnienia to przyrzeczenie zawarcia umowy o pracę w przyszłości. W praktyce działa jak przedwstępna umowa o pracę.
  • Kodeks pracy jej nie reguluje, więc na podstawie art. 300 Kodeksu pracy stosuje się do niej art. 389 i 390 Kodeksu cywilnego.
  • Promesa jest wiążąca tylko wtedy, gdy zawiera istotne warunki przyszłej umowy: rodzaj pracy, miejsce, wymiar etatu i wynagrodzenie. Warto też wpisać termin zawarcia umowy – jeśli go zabraknie, wyznacza go strona uprawniona, najpóźniej w ciągu roku.
  • Najczęściej korzysta się z niej przy zmianie pracy, ubieganiu się o kredyt i zatrudnianiu cudzoziemców.
  • Strona, która się z niej nie wywiąże, może musieć zapłacić odszkodowanie.

    Co to promesa zatrudnienia i jak działa?

    Promesa zatrudnienia to dokument, w którym pracodawca, a często także kandydat, zobowiązuje się zawrzeć umowę o pracę na uzgodnionych warunkach w określonym terminie. Słowo „promesa” oznacza przyrzeczenie. Dokument nie tworzy więc jeszcze stosunku pracy, tylko zapowiada jego nawiązanie.
    Prawnie promesa zatrudnienia przybiera najczęściej formę przedwstępnej umowy o pracę. Przepisy prawa pracy nie opisują tej instytucji. Art. 300 Kodeksu pracy pozwala jednak w sprawach nieuregulowanych stosować Kodeks cywilny, o ile nie narusza to zasad prawa pracy. Sąd Najwyższy od lat potwierdza, że takie umowy są dopuszczalne.
    Zgodnie z art. 389 § 1 Kodeksu cywilnego umowa przedwstępna to umowa, w której jedna lub obie strony zobowiązują się zawrzeć oznaczoną umowę. Musi ona określać istotne postanowienia umowy docelowej, czyli umowy przyrzeczonej.

    Czy promesa zatrudnienia jest wiążąca?

    Tak, promesa zatrudnienia jest wiążąca, jeśli zawiera istotne warunki przyszłej umowy o pracę. Wtedy daje stronom realne roszczenia, których można dochodzić przed sądem. Ogólna deklaracja w rodzaju „rozważamy zatrudnienie Pana w przyszłości” nie ma mocy umowy przedwstępnej.
    Sąd Najwyższy wskazywał, że gdy strony nie ustaliły najważniejszych elementów, takich jak rodzaj pracy, termin jej rozpoczęcia i wynagrodzenie, żadna z nich nie może skutecznie żądać zawarcia umowy o pracę ani odszkodowania.

    Kiedy przydaje się promesa zatrudnienia?

    Promesa pracy jest potrzebna wtedy, gdy trzeba wykazać, że zatrudnienie jest realne, ale umowy o pracę nie da się jeszcze podpisać. Najczęstsze sytuacje to:

  • Zmiana pracy. Pracownik w okresie wypowiedzenia chce mieć pewność, że nowy pracodawca zatrudni go na ustalonych warunkach.
  • Kredyt bankowy. Przy ocenie zdolności kredytowej bank może oczekiwać potwierdzenia, że umowa na czas określony zostanie przedłużona.
  • Zatrudnienie cudzoziemca. Dokument potwierdzający zamiar zatrudnienia bywa przydatny przy załatwianiu formalności pobytowych.
  • Rekrutacja kluczowego specjalisty. Pracodawca rezerwuje kandydata z wyprzedzeniem, np. do nowego projektu.

    Czym promesa różni się od umowy o pracę i listu intencyjnego?

    Te trzy dokumenty łatwo pomylić, ale ich skutki są zupełnie inne:

  • Umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy. Od wskazanego w niej dnia pracownik wykonuje pracę i otrzymuje wynagrodzenie.
  • Promesa zatrudnienia (umowa przedwstępna) tylko zobowiązuje do zawarcia umowy o pracę w przyszłości. Nie daje prawa do pensji, ale rodzi roszczenia, jeśli któraś ze stron ją zerwie.
  • List intencyjny wyraża chęć współpracy. Co do zasady nie jest wiążący i nie daje podstaw do roszczeń.

    Co powinna zawierać promesa zatrudnienia?

    Promesa zatrudnienia powinna zawierać te same podstawowe warunki, które później znajdą się w umowie o pracę, oraz termin jej zawarcia. W praktyce są to:

  • dane stron: nazwa, adres i NIP pracodawcy oraz imię, nazwisko i adres kandydata,
  • rodzaj umowy o pracę: na okres próbny, na czas określony lub nieokreślony,
  • stanowisko i rodzaj pracy,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • wymiar czasu pracy, np. pełny etat,
  • wynagrodzenie wraz z jego składnikami,
  • termin rozpoczęcia pracy,
  • termin zawarcia umowy przyrzeczonej,
  • data i podpisy obu stron.
    Można też dodać karę umowną na wypadek uchylenia się od zawarcia umowy. Należy również jasno wskazać, czy promesa pracy wiąże obie strony, czy tylko pracodawcę.

    Jak napisać promesę zatrudnienia krok po kroku?

    1. Ustal z kandydatem warunki zatrudnienia. Najpierw uzgodnijcie stanowisko, wynagrodzenie, etat i datę rozpoczęcia pracy.
    2. Sprawdź, czy instytucja ma własny wzór. Banki często udostępniają swoje formularze, więc warto zapytać przed napisaniem dokumentu.
    3. Nadaj dokumentowi tytuł i wpisz dane stron. Tytuł „Przedwstępna umowa o pracę” lub „Promesa zatrudnienia” jasno określa charakter dokumentu.
    4. Opisz istotne warunki przyszłej umowy. Uwzględnij wszystkie elementy z listy powyżej i unikaj ogólników.
    5. Wskaż konkretny termin zawarcia umowy o pracę. Najlepiej podać datę zamiast ogólnego „w przyszłości”.
    6. Zdecyduj, kogo wiąże promesa i czy przewidujesz karę umowną.
    7. Sporządź dwa jednobrzmiące egzemplarze i podpiszcie je. Każda ze stron zachowuje jeden egzemplarz.

      Przykładowy wzór promesy zatrudnienia

      Poniżej znajdziesz uproszczony wzór, który możesz dopasować do swojej sytuacji:
      PROMESA ZATRUDNIENIA (PRZEDWSTĘPNA UMOWA O PRACĘ)
      zawarta w dniu [data] w [miejscowość] pomiędzy:
      [nazwa pracodawcy, adres, NIP], reprezentowanym przez [imię i nazwisko], zwanym dalej Pracodawcą,
      a [imię i nazwisko, adres], zwanym dalej Pracownikiem.

    8. Strony zobowiązują się zawrzeć umowę o pracę na [rodzaj umowy] w terminie do dnia [data].
    9. Pracownik zostanie zatrudniony na stanowisku [stanowisko] w [miejsce pracy], w wymiarze [wymiar etatu].
    10. Wynagrodzenie zasadnicze wyniesie [kwota] zł brutto miesięcznie.
    11. Pracownik rozpocznie pracę w dniu [data].
    12. W sprawach nieuregulowanych zastosowanie mają art. 389 i 390 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy.
    13. Promesę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
      [podpis Pracodawcy] [podpis Pracownika]

      Co grozi za niedotrzymanie promesy zatrudnienia?

      Strona, która uchyla się od zawarcia umowy o pracę, musi liczyć się z obowiązkiem zapłaty odszkodowania. Zasady wynikają z art. 390 Kodeksu cywilnego:

  • Jeśli wycofa się pracodawca, niedoszły pracownik może żądać odszkodowania. Gdy promesa spełnia wymogi ważności umowy o pracę, może też dochodzić przed sądem zawarcia umowy.
  • Odszkodowanie obejmuje tzw. interes ujemny, czyli szkodę poniesioną dlatego, że strona liczyła na zawarcie umowy. Przykładem są zarobki utracone po rezygnacji z poprzedniej pracy.
  • W orzecznictwie odszkodowanie dla pracownika ograniczano do trzymiesięcznego wynagrodzenia przewidzianego w promesie.
  • Jeśli wycofa się kandydat, pracodawca może żądać jedynie odszkodowania. Nie może zmusić go do podjęcia pracy.
    Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała zostać zawarta.

    Jakich błędów unikać przy pisaniu promesy?

    Większość sporów wokół promes wynika z kilku powtarzających się błędów:

  • Ogólnikowe sformułowania zamiast konkretnych warunków. Taki dokument traci moc wiążącą.
  • Brak terminu zawarcia umowy albo termin zależny od zdarzenia, którego strony nie potrafią określić.
  • Forma ustna. Umowa przedwstępna nie wymaga formy pisemnej, ale ustne ustalenia trudno udowodnić w sądzie.
  • Niezgodność z wymaganiami instytucji, np. banku. Wtedy dokument trzeba przygotować od nowa.

    FAQ: Najczęstsze pytania o promesę zatrudnienia

    Czy promesa zatrudnienia musi mieć formę pisemną?

    Nie, przepisy nie wymagają formy pisemnej do jej ważności. Ze względów dowodowych zawsze warto jednak spisać promesę i podpisać ją w dwóch egzemplarzach.

    Czy promesa zatrudnienia to umowa o pracę?

    Nie. Promesa jedynie zobowiązuje do zawarcia umowy o pracę w przyszłości. Stosunek pracy powstaje dopiero po podpisaniu umowy przyrzeczonej.

    Kto wystawia promesę zatrudnienia?

    Najczęściej przygotowuje ją pracodawca, bo to on zobowiązuje się zatrudnić kandydata. Podpisują ją jednak obie strony, zwłaszcza gdy promesa wiąże także pracownika.

    Co, jeśli w promesie nie wpisano terminu zawarcia umowy?

    Termin może wtedy wyznaczyć strona uprawniona. Jeśli nie zrobi tego w ciągu roku od podpisania promesy, traci prawo do żądania zawarcia umowy o pracę.

    Czy pracodawca może wycofać się z promesy zatrudnienia?

    Może odmówić zawarcia umowy, ale musi liczyć się z żądaniem odszkodowania. Jeśli promesa zawiera wszystkie istotne warunki, kandydat może też dochodzić zawarcia umowy w sądzie.
    Zatrudniasz pierwszych pracowników i rozwijasz firmę? Zadbaj o porządek w finansach od pierwszego dnia: w Fakturowni wystawisz fakturę w 30 sekund, bezpłatnie połączysz się z KSeF i przez 30 dni przetestujesz wszystkie funkcje za darmo.

O autorze

Artykuł został stworzony przez nasz zespół specjalistów. Łączymy doświadczenie, wiedzę merytoryczną i codzienne rozmowy z użytkownikami, aby dostarczać rzetelne i aktualne informacje o fakturowaniu, KSeF i prowadzeniu biznesu.

Zobacz więcej wpisów