Na czym polega opodatkowanie ryczałtem?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której podstawę do obliczenia podatku stanowi osiągnięty przychód – bez możliwości uwzględnienia kosztów jego uzyskania. Oznacza to, że podatek płaci się od całości wpływów, niezależnie od tego, ile faktycznie wydano na prowadzenie działalności.
To sprawia, że ryczałt bywa korzystniejszy dla przedsiębiorców z niskimi kosztami działalności, natomiast może być mniej opłacalny dla tych, którzy ponoszą znaczne wydatki. Każdy przedsiębiorca powinien samodzielnie ocenić, czy ta forma jest dla niego odpowiednia – najlepiej porównując ją z alternatywami, takimi jak skala podatkowa czy podatek liniowy.
Ryczałt wiąże się z obowiązkiem prowadzenia ewidencji przychodów (uproszczonej formy księgowości), a stawka podatku zależy od rodzaju wykonywanej działalności i mieści się w przedziale od 2% do 17%.
Ryczałt 2026 – jakie limity obowiązują?
Aby skorzystać z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, należy spełnić warunki dotyczące limitów osiąganych przychodów. Limity te są wyrażone w euro i przeliczane co roku według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego.
Główny limit ryczałtu w 2026 roku
Podatnicy mogą wybrać opodatkowanie ryczałtem, jeżeli w poprzednim roku podatkowym (tj. w 2025 roku) uzyskali przychody nieprzekraczające 2 000 000 euro.
W przeliczeniu na złote limit ten w 2026 roku wynosi: 8 517 200 zł.
Limit ten dotyczy zarówno:
- działalności wykonywanej samodzielnie,
- jak i działalności prowadzonej w formie spółki (cywilnej lub jawnej osób fizycznych) – pod warunkiem, że łączne przychody wszystkich wspólników nie przekroczyły tej kwoty.
Limit kwartalnego rozliczania podatku
Część przedsiębiorców ma prawo do kwartalnego rozliczania ryczałtu. Aby z niego skorzystać, przychody w poprzednim roku nie mogą przekroczyć 200 000 euro, co w 2026 roku odpowiada kwocie 851 720 zł.
Co, gdy limit zostanie przekroczony w trakcie roku?
Przekroczenie limitu przychodu w trakcie roku podatkowego nie oznacza automatycznej utraty prawa do ryczałtu w tym samym roku. Utrata prawa do tej formy opodatkowania obowiązuje dopiero od 1 stycznia roku następnego.
Stawki podatku w ramach ryczałtu 2026
Stawka ryczałtu zależy od rodzaju wykonywanej działalności. Poniżej znajdziesz zestawienie wszystkich obowiązujących stawek wraz z przykładowymi kategoriami działalności.
17% – wolne zawody
Najwyższa stawka dotyczy przychodów osiąganych w ramach wolnych zawodów wykonywanych osobiście, bez zatrudniania pracowników. Do tej kategorii zaliczają się m.in.: tłumacze, adwokaci, notariusze, radcy prawni, biegli rewidenci, księgowi, agenci ubezpieczeniowi, brokerzy, doradcy podatkowi i restrukturyzacyjni, maklerzy papierów wartościowych oraz rzecznicy patentowi.
Warunkiem zastosowania tej stawki jest osobiste wykonywanie działalności – bez angażowania osób na podstawie umów o pracę, umów-zleceń czy umów o dzieło.
15% – wybrane usługi
Stawka 15% obowiązuje m.in. dla usług:
- reprodukcji komputerowych nośników informacji,
- pośrednictwa w sprzedaży motocykli oraz ich części i akcesoriów,
- pośrednictwa w sprzedaży hurtowej,
- magazynowania i przechowywania cieczy i gazów,
- związanych ze sprzedażą miejsca reklamowego,
- związanych ze sportem, rozrywką i rekreacją,
- kulturalnych i rozrywkowych,
- reklamowych oraz badania rynku i opinii publicznej.
14% – usługi zdrowotne i techniczne
Stawka 14% dotyczy przychodów ze świadczenia usług:
- w zakresie opieki zdrowotnej,
- architektonicznych i inżynierskich oraz badań i analiz technicznych,
- w zakresie specjalistycznego projektowania.
12% – IT i oprogramowanie
Stawka 12% obejmuje przychody ze świadczenia usług związanych z:
- wydawaniem pakietów gier komputerowych, oprogramowania systemowego i użytkowego,
- doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego,
- oprogramowaniem i doradztwem w zakresie oprogramowania,
- zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi.
10% – kupno i sprzedaż nieruchomości
Stawka 10% dotyczy przychodów ze świadczenia usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.
8,5% i 12,5% – najem i wybrane usługi
Stawka 8,5% obowiązuje do kwoty 100 000 zł przychodu, natomiast od nadwyżki ponad tę kwotę stosuje się stawkę 12,5%. Dotyczy to m.in.:
- przychodów z najmu, podnajmu i dzierżawy (poza działalnością gospodarczą),
- usług związanych z zakwaterowaniem,
- wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych,
- działalności badawczo-rozwojowej,
- wynajmu samochodów, środków transportu oraz własności intelektualnej.
Stawka 8,5% (bez progu 100 000 zł) obowiązuje także dla:
- ogólnej działalności usługowej (w tym gastronomii w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 1,5%),
- usług związanych z ochroną przeciwpożarową,
- usług edukacyjnych,
- usług bibliotek, archiwów i muzeów.
5,5% – działalność wytwórcza i budowlana
Stawka 5,5% stosowana jest m.in. dla:
- przychodów z działalności wytwórczej,
- robót budowlanych,
- przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton.
3% – handel i gastronomia
Stawka 3% dotyczy m.in.:
- działalności gastronomicznej (z wyjątkiem sprzedaży alkoholu powyżej 1,5%),
- działalności usługowej w zakresie handlu,
- usług związanych z produkcją zwierzęcą,
- odpłatnego zbycia składników majątkowych wykorzystywanych w działalności.
2% – produkty rolne
Najniższa stawka, wynosząca 2%, dotyczy wyłącznie przychodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, przetworzonych w sposób nieprzemysłowy.
Składka zdrowotna 2026 ryczałt
Wysokość składki zdrowotnej dla osób rozliczających się ryczałtem uzależniona jest od rocznego przychodu przedsiębiorcy oraz od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego.
Przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2025 roku wyniosło 9 228,64 zł. Na tej podstawie składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku kształtuje się następująco:
| Roczny przychód | Podstawa składki | Miesięczna składka zdrowotna |
| Do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia = 5 537,18 zł | 498,35 zł |
| Do 300 000 zł | 100% przeciętnego wynagrodzenia = 9 228,64 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagrodzenia = 16 611,55 zł | 1 495,04 zł |
Składka zdrowotna na ryczałcie wynosi 9% od obowiązującej podstawy. Próg przychodowy, do którego stosowana jest dana stawka, rozpatrywany jest na podstawie łącznych przychodów osiągniętych w danym roku.
Ryczałt 2026 zmiany – czy są planowane zmiany w ustawie?
Ministerstwo Finansów prowadzi prace nad projektem nowelizacji ustawy o PIT, CIT i ustawy ryczałtowej (projekt UD 116). Projekt miał wejść w życie w 2026 roku, jednak nie został przyjęty przez rząd. Prace są kontynuowane, a do projektu wprowadzono modyfikacje.
Na dzień publikacji tego artykułu żadna z poniższych zmian nie obowiązuje. Opisujemy propozycje, które mogą, ale nie muszą wejść w życie w obecnym kształcie.
Propozycja: wyższa stawka dla usług bez pracowników
Projekt przewiduje, że przychody powyżej 100 000 zł z usług objętych obecnie stawką 8,5% byłyby opodatkowane stawką 15% – ale wyłącznie w przypadku przedsiębiorców, którzy nie zatrudniają co najmniej jednego pracownika w przeliczeniu na pełny etat. Ministerstwo argumentuje, że obecna stawka 8,5% nie uwzględnia różnicy między działalnością prowadzoną samodzielnie a tą opartą na zatrudnieniu.
Propozycja: stawka 17% dla najmu własności intelektualnej podmiotom powiązanym
Projekt zakłada wprowadzenie stawki 17% dla przychodów z najmu lub dzierżawy własności intelektualnej, gdy umowa jest zawierana z podmiotem powiązanym – np. spółką, w której podatnik jest wspólnikiem lub członkiem zarządu. Zmiana miałaby ograniczyć stosowane praktyki optymalizacyjne, polegające np. na tym, że wspólnik spółki z o.o. dzierżawi jej własny znak towarowy – spółka odlicza te wydatki jako koszt, a wspólnik płaci niski ryczałt.
Propozycja: stawka 15% od najmu powyżej 100 000 zł
Projekt przewiduje też, że najem świadczony na rzecz podmiotów powiązanych – zarówno prywatny, jak i w ramach działalności – byłby opodatkowany stawką 15% od nadwyżki ponad 100 000 zł. Aktualnie obowiązująca stawka od tej nadwyżki wynosi 12,5%.
Dalszy los tych propozycji zależy od przebiegu procesu legislacyjnego. Warto śledzić komunikaty Ministerstwa Finansów i aktualizacje przepisów.
Podsumowanie
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w 2026 roku działa na podobnych zasadach co w latach poprzednich. Kluczowe informacje:
- Limit przychodów uprawniający do ryczałtu w 2026 roku to 8 517 200 zł (równowartość 2 000 000 euro).
- Stawki podatku wynoszą od 2% do 17% – właściwa stawka zależy od rodzaju wykonywanej działalności.
- Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku wynosi od 498,35 zł do 1 495,04 zł miesięcznie i jest uzależniona od rocznego poziomu przychodów.
- Zapowiadane zmiany w przepisach dotyczą m.in. podwyższenia stawek dla wybranych grup przedsiębiorców, jednak projekt ustawy nie został jeszcze uchwalony.
Przy wyborze formy opodatkowania warto uwzględnić specyfikę swojej działalności, poziom kosztów oraz ewentualne zmiany prawne. W razie wątpliwości pomocna może być konsultacja z doradcą podatkowym lub kalkulator formy opodatkowania dostępny w serwisie Fakturownia.
Zobacz więcej wpisów