Data publikacji: 2025-11-28
Fakturownia
Fundacja rodzinna to osoba prawna powoływana w celu gromadzenia, zarządzania i ochrony majątku rodzinnego, a także realizowania świadczeń na rzecz beneficjentów zgodnie z wolą fundatora. Jej nadrzędnym celem jest zapewnienie ciągłości biznesu oraz uporządkowanie kwestii sukcesyjnych, przy jednoczesnym oddzieleniu własności majątku od bieżącego zarządzania operacyjnego.
Jeśli chodzi o fundację rodzinną opodatkowanie jest istotnym elementem – co do zasady fundacja korzysta ze zwolnienia z CIT, a opodatkowanie pojawia się dopiero na etapie wypłat na rzecz beneficjentów. To właśnie ten aspekt stał się przedmiotem intensywnego zainteresowania ustawodawcy i podstawą projektowanych zmian.
Obecnie fundacja rodzinna może zbywać wniesiony do niej majątek bez podatku CIT, o ile nie został on wniesiony wyłącznie w celu jego późniejszej sprzedaży. Projekt nowelizacji przewiduje wprowadzenie sztywnego, trzyletniego okresu lock-up. Zwolnienie z CIT przy zbyciu aktywów przysługiwałoby dopiero po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym dane aktywo zostało wniesione do fundacji rodzinnej.
Co więcej, lock-up miałby obejmować wszystkie składniki majątku, w tym udziały i akcje, które dotychczas mogły być zbywane bez CIT niezależnie od okresu ich posiadania. Regulacja ta znacząco ogranicza potencjał inwestycyjny fundacji rodzinnych i może negatywnie wpływać również na rynek kapitałowy.
Obecnie dochody fundacji rodzinnej z najmu i dzierżawy korzystają z szerokiego zwolnienia z CIT. Wyjątek stanowi najem przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników majątku wykorzystywanych przez fundatora, beneficjentów lub podmioty powiązane.
Projekt nowelizacji znacząco ograniczał to zwolnienie. Fundacja rodzinna miałaby zachować preferencję podatkową wyłącznie w przypadku długoterminowego najmu mieszkań osobom fizycznym. Najem krótkoterminowy oraz najem o charakterze komercyjnym – w tym usługi zakwaterowania, aparthotele czy condohotele – zostałby wprost wyłączony ze zwolnienia z CIT.
Nowelizacja ma również uszczelnić przepisy dotyczące pożyczek udzielanych przez fundację rodzinną. Do kategorii tzw. ukrytych zysków zaliczone zostałyby pożyczki udzielane nie tylko beneficjentom, ale również fundatorowi oraz podmiotom powiązanym.
Umorzone, przedawnione lub nieściągalne należności z takich pożyczek również byłyby traktowane jako ukryty zysk. W praktyce eliminuje to możliwość wykorzystywania pożyczek jako substytutu darowizn, które pozwalały na transfer majątku bez bieżącego opodatkowania.
Kolejną istotną zmianą jest jednoznaczne wyłączenie zwolnienia z CIT w przypadku przystępowania fundacji rodzinnej do podmiotów transparentnych podatkowo. Choć takie stanowisko było już wcześniej prezentowane przez organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych, nowelizacja ma wprost uregulować tę kwestię w ustawie.
W pierwotnej wersji projektu planowano również objąć brakiem zwolnienia zyski osiągane za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych. Ostatecznie, po konsultacjach społecznych, doprecyzowano przepisy – brak zwolnienia dotyczy wyłącznie funduszy transparentnych podatkowo. Struktury oparte na funduszach inwestycyjnych zwolnionych z CIT nadal pozostają neutralne podatkowo.
Dotychczas fundacje rodzinne, ze względu na ogólne zwolnienie z CIT, nie podlegały regulacjom dotyczącym podatku od niezrealizowanych zysków (exit tax) ani przepisom o zagranicznych spółkach kontrolowanych (CFC).
Projekt nowelizacji zakłada zmianę tego stanu rzeczy. Fundacja rodzinna 2026 miałaby podlegać exit tax w przypadku przenoszenia aktywów za granicę. Dodatkowo wprowadzono wyjątek od zwolnienia z CIT w zakresie opodatkowania dochodów osiąganych w ramach CFC, co oznaczałoby objęcie fundacji rodzinnych regulacjami dotyczącymi zagranicznych spółek kontrolowanych.
W listopadzie 2025 r. prezydent zawetował część nowelizacji, co tymczasowo wstrzymało wejście zmian w życie w 2026 roku. Nie oznacza to jednak zakończenia prac legislacyjnych. Rząd zapowiedział kontynuację procesu, w tym dalsze konsultacje i procedowanie projektów w II i III kwartale 2026 r.
Ostateczny kształt przepisów może więc jeszcze ulec zmianie, zarówno w zakresie terminów, jak i szczegółowych rozwiązań.
W obliczu planowanych zmian warto podjąć działania wyprzedzające:
Fundacja rodzinna w 2026 roku pozostaje istotnym narzędziem planowania sukcesyjnego i ochrony majątku. Jednak jej funkcjonowanie może wymagać znacznie bardziej świadomego, ostrożnego i długofalowego podejścia podatkowego.
Wypróbuj za darmo przez 30 dni. Bez opłat instalacyjnych i długotrwałych zobowiązań.